Grundtvig Kilisesi -Sarı Dev - Dök Mimarlık

Grundtvig Kilisesi -Sarı Dev

Dışavurumcu mimarinin ilk örneklerinden gösterilen, Kopenhag,Danimarka’da 1921-1940 yılları arasında, Danimarkalı Nikolaj Frederik Severin Grundtvig anısına tasarlanmış ve inşa edilmiştir.

Gelin bu devasa yapıyı hep beraber inceleyelim..

Grundtvig Kilisesi Tarihi

1912’de, 1872 yılında 88 yaşında vefat eden Danimarkalı papaz, yazar, şair, filozof, tarihçi, öğretmen ve politikacı Nikolaj Frederik Severin Grundtvig ‘in Danimarka tarihi ve kültürüne sağladığı katkıları adına ulusal bir anıt inşasına karar verildi. 1912 ve 1913’te heykeller, dekoratif sütunlar ve mimari anıtlar için çok sayıda tasarım sunumu getiren iki yarışma düzenlenmiştir.

Yarışma sonucu

1913’te sonuçlanan yarışmalar sonucu anıtın başına Peder Vilhelm Jensen-Klint getirilmiştir. 1.Dünya Savaşı‘ndan nasibini alan anıt ancak Grundtvig’in doğum günü olan 8 Eylül 1921’de inşaya başlanmıştır. 1921’den 1926 yılına kadar esas olan kule bölümü tamamlanmış ve 1927 yılında açılışı yapılmıştır. İçerisinde ve dış bölümlerindeki çalışmalar ise 1940 yılına kadar devam etmiştir. 1930 yılında Jensen-Klint’in vefatı üzerine projeyi Klint’in oğlu Kaare Klint devralmıştır.

Toplamda 19 yıl süren Grundtvig Kilisesi’ bu süre zarfında bina üç farklı mimarın gözetiminde, iki aşamada inşa edilmiştir. İlk aşamayı 1927 yılında açılan, 200 kişilik bir cemaat için oturma yeri olan geçici bir kilise oluşturmaktadır. Yapının tamamlanması yani ikinci aşaması ise Eylül 1940’da Grundtvig’in doğum gününde Danimarka Kralının katılımı ile asıl açılışını yapmıştır. Bina inşa sürecinde değişiklikler geçirmiştir. Planlanandan farklı bir şekilde biten yapıda Jensen Klint 1930’da öldüğünde, çalışmanın denetimi oğlu Kaare Klint tarafından üstlenilmiştir. Kaare’nin oğlu Esben de proje üzerinde çalışmıştır. Aynı soydan 3 mimarın elinden geçen yapıda imkanlar sonuna kadar kullanılmıştır.

Grundtvig Kilisesi Mimarisi

Klint tasarımında, Grundtvig’in mensubu olduğı milliyetçi romantizm sistemine atıfta bulunmuştur. Grundtvig, her sosyal sınıftan genç Danimarkalıları, ülkelerinin dilini ve tarihini öğrenmeye davet eden halk okullarının çoğalmasında büyük rol oynamıştır.

Mekansal olarak, Grundtvig Kilisesi tipik bir haç katedrali olarak düzenlenmiştir ve sütunlar, nefeyi iki yan koridordan ayırmaktadır. Gotik dönem katedralleri gibi Grundtvig’de de kutsal alanı ışık ve açılar ile tanımlamak için yükselen sivri kemerler ve pencereler kullanılmıştır. Jensen Klint ayrıca üçlü elemanlar tasarlamaya eğilimliydi. Hıristiyan kiliselerinden alışık olunan üçlü yapıları Grundtvig’e uygulamıştır.Üç kuleye sahip olan yapıda, kilisenin ana girişlerininde üçlü yapıda olması dikkat çekicidir. Tasarım hareketleri ile toplam on iki yol yaratan Klint- İncil’de tasvir edilmiş olan Yeni Kudüs’e on iki giriş yolundan ilham almıştır.

Tasarım temelleri

Jensen Klint, tasarımında iki ortaçağ stilini sentezlemiştir. Kilisenin kavernöz iç mekanları neredeyse tamamen süslemeden yoksundur; büyük kolonlar sivri kemerlere ve nervürlü tonozlara çok az veya hiç görsel kesinti olmadan yükselir. Tasarımın çarpıcı sadeliği, kilisenin güneş ışığının içeriye akmasını ve içindeki cilalı tuğlaları yansıtmasını sağlayan boşluk pencereleri ile vurgulanıyor. Klint, süslemeye ihtiyaç duymadan hoş bir görünüm vermeyi amaçlamıştır.

Klint Grundtvig’in dışavurumcu mimarisinin yanında Danimarka’dan uzaklaşmamış onunla beraber var olmuştur. Yerel mimariden esinlenen Klint tasarımında da yine bu mimari sistemi temsil etmeye çalışmıştır. Dış tarafta bulunan kazıklı basamaklar ile geleneksel Danimarka evlerinin ve kiliselerinin cephelerinden kopmamıştır. Danimarka’nın kendi bina sistemine saygı göstermiş, malzeme seçimlerini dahi Danimarka’dan kopmadan yapmıştır. Seçilen el yapımı sarı tuğlalar ve çatı kiremitleri Kopenhag’ın bulunduğu ada olan Zelanda’dan getirilmiştir. Yaklaşık olarak 2 milyon tuğla kullanılmıştır.

Grundtvig Kilisesi Hakkında Düşüncelerim

Dışavurumcu mimariyi yansıtan yapı insan ölçüleriyle dalga geçmekte ve bunu bulunduğu yerden uzaklaşmadan elinden geldiğince sade bir şekilde yapmayı başarmıştır. İhtiyaçları karşılayan yapı ihtiyaçların ve anıt olmanın çok ötesine geçmiş ve içerisinde çok fazla faktörü birleştiren bir alan haline gelmiştir. Ferahlık ve sadeliği ahenkli bir şekilde buluşturmuştur.

Grundtvig Kilisesi hakkında siz neler düşünüyorsunuz? Size oluşturulan bu koridorlar ve ferah alanlar nasıl hissettiriyor. Yapının algısında veya yapısında eksik veya hatalı bir yön var mı? Fikirlerinizi bizimle paylaşmayı unutmayın. Eğer hala göz atmadıysanız Harpa Konser Salonu ve Konferans Merkezi incelememizi de buraya tıklayarak okuyabilirsiniz..

Mimar: Peder Vilhelm Jensen-Klint
Mimari Tarz: Dışavurumcu
Yıl: 1921-1940
Yer: Kopenhag, Danimarka

Yorum bulunmaktadır.

Fikirlerinizi bizimle paylaşın..